राक्सिराङमा चट्याङको पूर्व सूचना दिने यन्त्र जडान गरिने

१७ वैशाख, हेटौँडा । प्रत्येक वर्ष चट्याङको प्रकोपबाट जनधनको क्षति व्यहोर्दै आएको आएको मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिकामा चटु्याङको पूर्व सूचना दिने यन्त्रसहितको साइरन जडान गरिने भएको छ । चट्याङकका कारण राक्सिराङमा बर्सेनि स्थानीयको मृत्यु तथा घाइते हुनुका साथै पशुचौपाय र भौतिक संरचनामा समेत क्षति पुग्ने गरेको छ । यसवर्षको सुरुवातमै पनि राक्सिराङ ८ धुसबगरमा चट्याङ लागेर दुइ जना घाइते भएका थिए ।

पिपुल इन निडको आर्थिक सहयोग र साउथ एशियन लाइट्निङ नेटवर्कको प्राविधिक सहयोगमा चट्याङको पूर्व सूचना दिने गाउँपालिकालाई मंगलबार नै हस्तान्तरण गरेको छ । गाउँपालिकालाई एउटा मुख्य सेन्सर र आठवटा साइरन सिस्टम वितरण प्रदान गरिएको छ ।

उक्त यन्त्र जडान गरेसँगै चट्याङजन्य प्रकोपबाट हुने जनधनको क्षति न्यूनीकरण गर्न सहज हुने गाउँपालिकाका अध्यक्ष राजकुमार मल्लले बताए । उनले राक्सिराङ चट्याङको उच्च जोखिम क्षेत्र भएकाले यस्ता खाले प्रविधिको मद्दतबाट चट्याङ सम्बन्धि पूर्व जानकारी पाउँदा सर्वसाधरणलाई सचेत गराउन र सुरक्षाका उपाय अपनाउन सहज हुने विश्वास व्यक्त गरे ।

साउथ एशियन लाइट्निङ नेटवर्कका अध्यक्ष एवं अनुसन्धानकर्ता श्रीराम शर्माले उक्त यन्त्र दक्षिण एसियामै पहिलोपटक सफल परीक्षणपछि राक्सिराङमा जडान गरिएको जानकारी दिए । उनले यन्त्रले चट्याङका बारेमा दिने पूर्वसूचनाका बारेमा समेत जानकारी गराएको थिए ।

अध्यक्ष शर्माका अनुासर उक्त यन्त्रले आकाशमा विद्युतीय चार्जको अनुभूति गरेपछि १६ किलोमिटरको रेडियसभित्र चेतावनी दिन सक्छ । उनले यसअघि नगरकोटमा पनि उक्त यन्त्रको सफल परीक्षण गरिएको बताए । ‘यो प्रणालीले चट्याङ पर्नुभन्दा करिब १६ मिनेटअघि नै पूर्वसूचना दिन्छ । जसले सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थानमा जानको लागि सन्देश प्रवाह गर्छ,’ उनले भने ।

प्राविधिक टोलीका अनुसार पालिकाको वडा नम्बर १ को राम्चे, वडा २ र ३ को सिमानामा पर्ने भाट्टी, वडा ४ को वडा कार्यालय, वडा ५ को चैनपुरमा मुख्य सेन्सर सहितको साइरन राखिने जानकारी दिए । यस्तै वडा ६ को सिलिङ्गेको विद्यालय भवन, वडा ७ को गर्लिङ, वडा ८ को पाङ्बुङ र वडा ९ को प्रहरी चौकी कन्द्राङमा साइरन प्रणाली राखिनेछ ।